Schadevergoeding door zelf te laat op Schiphol aan te komen?
Terwijl op Curaçao je kamer alvast wordt klaargemaakt, moeten jij en je reisgenoten nog naar Schiphol gaan. De tijd dringt, jullie missen de trein, nemen de volgende trein; eenmaal op Schiphol aangekomen wachten jullie op het andere deel van de vrienden die met de auto zouden komen, die vaststaan in de file, die lang parkeren niet kunnen vinden, en die allemaal, uiteindelijk eenmaal aangekomen in de vertrekhal, eerst nog snel even naar het toilet moeten. Zo stel ik me dat voor…. en het gevolg?
Jullie zouden je vlucht eigenlijk gemist hebben, maar omdat je reisorganisatie al van deze vertragingen op de hoogte was en dit door had gegeven aan de luchtvaartmaatschappij, was deze laatste bereid te wachten met het vertrek totdat jullie er ook waren.
Nu zegt EU-wetgeving dat, wanneer je meer dan (bijvoorbeeld) 3 uren later vertrekt dan de bedoeling was, je recht hebt op compensatie, bijvoorbeeld 400 of 600 euro. Jullie stappen, na afloop van de toch nog voltooide vakantie op Curaçao, zongebruind naar de rechter en vragen om die compensatie.
Bij mij, en bij de meesten van ons neem ik aan, zou het niet in je opkomen om in dit geval naar de rechter te gaan. Wat oordeelt de rechtbank Den Haag, mijns inziens terecht: hoewel de eerdergenoemde (Europeesrechtelijke) regels een schadevergoeding lijken toe te staan, is het in dit geval toch in strijd met de redelijkheid en billijkheid om daarop een beroep te doen. Immers: “Indien TUI tijdig was vertrokken, hadden de passagiers hun vlucht gemist (…). Dat heeft TUI weten te voorkomen door zo lang mogelijk te wachten”.
Zelfs zonder beroep op de redelijkheid en billijkheid maar direct op de verordening zelf, had mijns inziens de vordering afgewezen kunnen worden. In de preambule wordt namelijk uitdrukkelijk overwogen: “Deze verordening mag geen beperking inhouden van het recht van de luchtvaartmaatschappij die de vlucht uitvoert om volgens het toepasselijk recht compensatie te verlangen van enig persoon, inclusief derden.”, in het Engels “to seek compensation from any person, including third parties”.
Dit betekent dat onder ‘enig persoon’/ ‘any person’ niet alleen derden vallen maar ook contractuele wederpartijen. En de te compenseren passagiers zijn dergelijke wederpartijen, die door hun gedrag niet alleen zelf wanprestatie pleegden (door zich niet tijdig te melden) maar die zelf ook de wanprestatie van de luchtvaartmaatschappij veroorzaakten, hetgeen onrechtmatig is. Zij zijn dus zelf ook schadeplichtig.
De schade die de luchtvaartmaatschappij daardoor lijdt – de te verrichten uitkering van compensatie – kan dan ‘volgens het Nederlandse toepasselijke recht’ verrekend worden met de te verrichten uitkering waardoor deze komt te vervallen. Dit, nog daargelaten dat uit dezelfde preambule de – de consument dienende – beschermingsvonken eraf spatten en het dus moet gaan om een passagier die zonder eigen toedoen benadeelde werd van een vertraging. En dat laatste uitgangspunt blokkeert eveneens (zie uitspraak) een beroep op schadevergoeding door die passagier wiens eigen verwijtbaar handelen hem naar redelijkheid en billijkheid die bescherming ontneemt.